Najprościej chronić włosy przed słońcem latem, ograniczając czas spędzany w pełnym słońcu i osłaniając głowę kapeluszem lub chustą. To ochrona mechaniczna: nie wymaga nakładania kosmetyku, a pomaga osłonić zarówno włosy, jak i skórę głowy. Jeśli masz długie włosy, możesz je dodatkowo zapleść lub upiąć. Samo upięcie nie zastąpi jednak nakrycia głowy, podobnie jak olejek nie zastąpi bariery przed promieniowaniem UV.

Co słońce robi z włosami?

Włos wystawiony na słońce nie ulega poparzeniu tak jak skóra, ale jego struktura może się zmieniać. Promieniowanie UV oddziałuje między innymi na białka budujące włókno oraz na pigment odpowiadający za kolor. Z czasem włosy mogą stać się bardziej suche, szorstkie, łamliwe i pozbawione połysku. Możesz też zauważyć, że ich kolor blaknie lub zmienia odcień.

Badanie przeprowadzone na różnych rodzajach włosów wykazało zwiększoną utratę białek po naświetlaniu lampą i po ekspozycji na światło słoneczne. W warunkach tego badania wpływ UVB na utratę białek był około 2–5 razy większy niż wpływ UVA połączonego ze światłem widzialnym. Zmiany koloru były szczególnie widoczne we włosach jasnych. Nie oznacza to, że ciemne włosy nie potrzebują ochrony — różni się raczej sposób i skala obserwowanych zmian.

Znaczenie ma również wcześniejsza kondycja włosów. Przegląd 40 badań dotyczących wpływu promieniowania słonecznego opisywał zmiany w białkach, lipidach i strukturze włosa, a ich nasilenie wiązało się między innymi z naturalnym kolorem oraz wcześniejszymi zabiegami kosmetycznymi. Dlatego włosy rozjaśniane czy już przesuszone warto szczególnie uważnie osłaniać podczas dłuższego pobytu na zewnątrz. Ochrona nie cofnie istniejących uszkodzeń, ale może ograniczyć dalszą ekspozycję.

Kapelusz, czapka czy chusta — co wybrać?

Nakrycie głowy to najprostsza ochrona bez nakładania preparatów. Kapelusz z szerokim rondem osłania włosy i skórę głowy, a dodatkowo daje cień twarzy i uszom. Sprawdzi się zwłaszcza na plaży, podczas spaceru lub w ogrodzie, gdy przez dłuższy czas przebywasz na otwartej przestrzeni.

Czapka z daszkiem także ogranicza nasłonecznienie części głowy, ale nie osłania jej tak szeroko jak kapelusz z rondem. Podczas zakupu lub pakowania nakrycia zwróć więc uwagę nie tylko na wygląd, lecz także na to, które miejsca faktycznie zakrywa. Luźno zawiązana chusta może być wygodna, gdy chcesz schować pod nią długość włosów. Jej działanie jako bariery zależy jednak od tego, ile włosów i skóry przykrywa oraz jak przepuszczający światło jest materiał.

W upalny dzień ważna jest też wygoda. Nakrycie, które uwiera lub przeszkadza, łatwo zdjąć po kilku minutach. Lepiej wybrać takie, w którym możesz swobodnie spędzić planowany czas na zewnątrz. Jeśli włosy wystają spod kapelusza na ramiona, możesz schować je pod chustą albo upiąć, by zmniejszyć powierzchnię wystawioną bezpośrednio na słońce.

Kiedy cień pomaga najbardziej?

Nie każda letnia aktywność wymaga tej samej organizacji. Krótka droga do sklepu to inna sytuacja niż godziny spędzone nad wodą lub na wycieczce bez możliwości schowania się przed słońcem. Gdy planujesz dłuższy pobyt poza domem, najłatwiej ograniczyć ekspozycję, robiąc przerwy w cieniu i zabierając nakrycie głowy.

Szczególnie warto uważać w środku dnia. Zalecenia dotyczące letniej ochrony włosów wskazują przedział 10:00–14:00 jako czas, w którym lepiej ograniczać przebywanie w pełnym słońcu. Nie trzeba traktować tych godzin jak ostrej granicy, po której słońce przestaje oddziaływać na włosy. Jeśli możesz wybrać porę długiego spaceru lub odpoczynku na plaży, zaplanuj go poza okresem najsilniejszego nasłonecznienia. Jeśli nie możesz — szukaj cienia i osłaniaj głowę.

Cień jest szczególnie przydatny wtedy, gdy nie chcesz stosować produktów ochronnych na włosy. W przeciwieństwie do olejku czy odżywki nie polega na poprawianiu wyglądu włókna po ekspozycji, lecz na ograniczeniu ilości docierającego do niego światła. Pamiętaj jednak, że pojedynczy sposób nie daje całkowitej ochrony w każdej sytuacji. Kapelusz i przerwy w cieniu dobrze się uzupełniają.

Czy warkocz albo kok chronią włosy przed słońcem?

Upięcie długich włosów może zmniejszyć powierzchnię pasm wystawionych na bezpośrednie działanie słońca. Warkocz pomaga zebrać je razem, a kok pozwala schować końcówki. To praktyczne rozwiązania na plaży lub podczas aktywności na zewnątrz, zwłaszcza gdy luźne włosy łatwo się plączą. Nie są jednak pewną ochroną UV: część włosów nadal pozostaje odsłonięta, a skóra głowy może być widoczna przy przedziałku.

Jeżeli zmieniasz fryzurę na wakacje, zwróć uwagę właśnie na przedziałek. Mocno odsłonięta linia skóry jest narażona na słońce niezależnie od tego, czy reszta włosów tworzy warkocz, kucyk czy kok. Gdy planujesz długo przebywać na zewnątrz, nakrycie głowy będzie ważniejsze niż sam wybór upięcia.

Dobrze jest też traktować fryzurę jako uzupełnienie ochrony, a nie zadanie, które trzeba wykonać perfekcyjnie. Luźny warkocz schowany pod kapeluszem może być wygodniejszy niż ciasne upięcie noszone przez cały dzień. Najważniejsze, by ograniczyć ekspozycję w sposób, który rzeczywiście sprawdzi się podczas twojej aktywności.

Jak postępować z włosami nad morzem i na basenie?

Na plaży łatwo skupić się na ochronie przed słońcem, a zapomnieć o tym, że włosy mają też kontakt ze słoną lub basenową wodą. Dlatego oprócz zabrania kapelusza warto zaplanować prosty sposób ich opłukania. Po wyjściu z morza lub basenu spłucz włosy czystą wodą, jeśli masz taką możliwość. Usuniesz w ten sposób pozostałości wody, w której się kąpały, zamiast pozostawiać je na pasmach do końca dnia.

Możesz również zwilżyć włosy czystą wodą przed wejściem do morza lub basenu. To nieskomplikowany krok pielęgnacyjny polecany przy letnich kąpielach. Nie myl go jednak z ochroną przeciwsłoneczną: mokre włosy nadal są wystawione na działanie promieniowania, jeśli nie osłania ich nakrycie lub cień.

Jeśli po kąpieli wracasz na leżak czy idziesz na spacer, ponownie załóż kapelusz albo schowaj się w cieniu. Płukanie służy pielęgnacji po kontakcie z wodą, natomiast ograniczanie nasłonecznienia ma chronić włosy przed dalszą ekspozycją. Te działania rozwiązują różne problemy i mogą się wzajemnie uzupełniać.

Czy naturalny olejek może zastąpić ochronę UV?

Olejek bywa pomocny w pielęgnacji końcówek: może poprawić ich odczuwalną gładkość i ułatwić ułożenie włosów. Nie ma jednak podstaw, by traktować dowolny naturalny olej jako pewny zamiennik kapelusza lub cienia. To, że coś pokrywa włosy warstwą, nie oznacza jeszcze potwierdzonej ochrony przed promieniowaniem UV.

Podobnie jest z odżywką bez spłukiwania. Może być przydatna, gdy włosy po plaży lub kąpieli trudno rozczesać, ale jej zadanie pielęgnacyjne nie jest tym samym co fizyczne osłonięcie głowy. Jeśli zależy ci na sposobach „bez chemii”, najuczciwiej rozumieć to określenie jako ochronę bez dodatkowych kosmetyków: nakrycie głowy, cień i ograniczenie czasu w pełnym słońcu. Nie oznacza ono, że naturalny produkt sam w sobie skutecznie zatrzyma UV.

Nie zapominaj o skórze głowy

Włosy i skóra pod nimi wymagają nieco innego podejścia. Włókno włosa może wysychać i zmieniać kolor pod wpływem słońca, natomiast odsłonięta skóra głowy może ulec poparzeniu. Dotyczy to szczególnie przedziałka i miejsc, w których włosy są przerzedzone. Nawet jeśli pasma wyglądają na gęste, warto sprawdzić, czy fryzura nie pozostawia na słońcu wyraźnie odsłoniętej linii skóry.

Kapelusz z szerokim rondem pomaga osłonić oba obszary. Jeśli skóra pozostaje odkryta i nie możesz zapewnić jej osłony nakryciem, dermatolodzy zalecają zastosowanie preparatu przeciwsłonecznego na odsłonięte miejsca. Nie warto rezygnować z ochrony skóry tylko dlatego, że w pielęgnacji włosów wolisz unikać dodatkowych kosmetyków. To odrębna kwestia: upięcie czy olejek mogą dotyczyć włosów, ale nie zabezpieczają niezawodnie widocznego przedziałka przed poparzeniem.

Przeczytaj również: